چراغ IP دار چیست؟ آشنایی با درجات حفاظت IP و کاربرد آن
هنگام انتخاب چراغ برای حمام، سرویس بهداشتی، پارکینگ، حیاط، نمای ساختمان، کارخانه یا هر محیطی که احتمال تماس با رطوبت و گردوغبار وجود دارد، فقط توان، میزان روشنایی و ظاهر چراغ اهمیت ندارد. یکی از مهمترین مشخصاتی که باید به آن توجه کنید، درجه حفاظت چراغ یا IP است.
چراغ IP دار به چراغی گفته میشود که میزان مقاومت بدنه آن در برابر ورود اجسام خارجی، گردوغبار و آب، بر اساس استاندارد IP مشخص شده است. هرچه محیط نصب چراغ مرطوبتر، پرگردوغبارتر یا در معرض بارندگی باشد، انتخاب IP مناسب اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در ادامه با مفهوم IP، تفاوت درجات مختلف آن و نحوه انتخاب چراغ آی پی دار مناسب برای فضاهای مختلف آشنا میشویم.
IP چیست؟
استانداردسازی و استفاده از علائم و قوانین یکسان طی قرنهای گذشته مورد استقبال صنایع مختلف بوده است، به طوری که بسیاری از بزرگان صنایع مختلف با هزینههای شخصی اقدام به تاسیس موسسات و اتحادیههایی به منظور طراحی این استانداردها کرده اند.
IP مخفف عبارت Ingress Protection است و درجه محافظت تجهیزات الکتریکی در برابر نفوذ اجسام جامد و مایعات را نشان میدهد.
درجه حفاظت الکتریکی اصطلاحی در استاندارد IEC است که بر اساس آن محفظههای تجهیزات الکتریکی با کدهای استانداردی با دو حرف IP در کنار دو رقم، از نظر نفوذ در برابر عوامل خارجی تقسیمبندی میشوند. در ادامه در رابطه با مفهوم درجه حفاظت الکتریکی بیشتر توضیح میدهیم.

عدد IP به چه معناست؟
درجه حفاظت الکتریکی IP طبقه بندی امکان ورود ابزار، انگشتان انسان و آب به یک دستگاه برقی می باشد. دسته بندی بدنه دستگاههای الکتریکی توسط استاندارد IEC انجام شده و بر روی دستگاه درج میگردد.
درجه حفاظت تابلو بصورت IPXX بیان می شود که دو رقم بعد از حروف IP نشانگر نوع آن است. رقم اول که بین ۰ تا ۶ است سطح حفاظت در برابر جسم سخت خارجی و نیز حفاظت افراد را مشخص میکند. رقم دوم بین ۰ تا ۸ است و میزان حفاظت را در برابر نفوذ آب (و نه هیچ مایع دیگر) مشخص میکند. هر چه این رقمها بیشتر باشند میزان حفاظت بیشتر است.
یکی از این استانداردها و تعاریف بین المللی درجه حفاظت الکتریکی IP است. برای مثال IP67 که در خیلی از تابلوها و حتی قطعات الکتریکی میتوان دید نمایانگر ایمنی در مقابل نفوذ گرد و غبار و ایمنی در مقابل غوطه ور شدن است. دو رقم IP باید با هم متناسب باشند. IP68 نشان دهنده بیشترین حفاظت در برابر نفوذ است.
IP روی چراغ به چه معناست؟
درجه IP معمولاً به شکل دو عدد مانند IP44، IP54، IP65 یا IP67 روی مشخصات چراغ درج میشود. عدد اول میزان مقاومت چراغ در برابر ورود اجسام خارجی و گردوغبار را مشخص میکند و عدد دوم نشاندهنده میزان مقاومت آن در برابر نفوذ آب است.
برای مثال، در یک چراغ با درجه حفاظت IP65، عدد 6 نشان میدهد بدنه چراغ در برابر ورود گردوغبار حفاظت بسیار بالایی دارد و عدد 5 بیانگر مقاومت آن در برابر پاشش آب با فشار مشخص است.
بنابراین هنگام بررسی چراغ های ضد رطوبت و غبار نباید صرفاً به عبارتهایی مانند «ضد آب» اکتفا کرد؛ عدد IP اطلاعات دقیقتری درباره سطح حفاظت چراغ ارائه میدهد.
چرا دانستن درجه IP هنگام انتخاب چراغ اهمیت دارد؟
شرایط محیط نصب یکی از عوامل اصلی تعیینکننده طول عمر و عملکرد چراغ است. چراغی که برای فضای داخلی بدون رطوبت بالا طراحی شده، ممکن است در یک محیط مرطوب یا پرگردوغبار بهسرعت دچار آسیب شود.
نفوذ رطوبت میتواند به قطعات الکتریکی و مدار چراغ آسیب برساند و ورود گردوغبار نیز ممکن است عملکرد تجهیزات داخلی یا کیفیت روشنایی را تحت تأثیر قرار دهد.
از طرف دیگر، همیشه خرید چراغ با بالاترین IP نیز ضروری نیست. برای مثال استفاده از چراغ IP67 در یک اتاق خواب معمولی معمولاً مزیت کاربردی خاصی ایجاد نمیکند و ممکن است هزینه خرید را افزایش دهد. به همین دلیل باید درجه حفاظت چراغ متناسب با شرایط واقعی محل نصب انتخاب شود.
انواع درجه IP در چراغها
در بازار روشنایی، درجات IP متنوعی وجود دارد، اما چند درجه حفاظت بیشتر از سایر موارد در چراغهای ساختمانی، صنعتی و فضای باز دیده میشوند.
چراغ IP44
- چراغهای IP44 در برابر ورود اجسام جامد نسبتاً بزرگ و پاشش آب از جهات مختلف محافظت میشوند.
- این سطح حفاظت میتواند برای برخی فضاهای نیمهمرطوب یا محلهایی که تماس مستقیم و شدید با آب وجود ندارد مناسب باشد. برخی بخشهای حمام، تراسهای پوشیده یا فضاهای مشابه از جمله محلهایی هستند که بسته به شرایط نصب میتوان از IP44 استفاده کرد.
چراغ IP54
- در IP54 سطح حفاظت در برابر گردوغبار نسبت به IP44 بیشتر است و چراغ در برابر پاشش آب نیز مقاومت دارد.
- این نوع چراغ میتواند برای پارکینگ، انبار، راهروهای صنعتی و بعضی محیطهای نیمهباز که میزان مشخصی از گردوغبار یا رطوبت دارند گزینه مناسبی باشد.
چراغ IP65
- IP65 یکی از پرکاربردترین درجات حفاظت برای چراغهایی است که در فضای باز یا محیطهای مرطوب نصب میشوند.
- عدد 6 به معنای حفاظت کامل در برابر نفوذ گردوغبار است و عدد 5 نیز مقاومت در برابر پاشش آب با فشار را نشان میدهد.
- به همین دلیل بسیاری از چراغهای محوطه، نما، پارکینگ، کارگاه و فضاهای صنعتی با درجه حفاظت IP65 تولید میشوند.
چراغ IP67
- چراغ IP67 علاوه بر حفاظت کامل در برابر گردوغبار، میتواند در شرایط مشخص در برابر غوطهوری موقت در آب نیز مقاومت داشته باشد.
- این سطح حفاظت بیشتر برای محیطهایی مناسب است که احتمال تماس جدیتر با آب وجود دارد و معمولاً در پروژههای خاص فضای باز و محیطهای بسیار مرطوب مورد استفاده قرار میگیرد.
برای هر فضا چه درجه IP مناسب است؟
- برای فضاهای خشک داخلی مانند اتاق خواب، پذیرایی یا دفتر کار معمولاً نیازی به درجات بسیار بالای IP وجود ندارد.
- در حمام و سرویس بهداشتی باید محل دقیق نصب چراغ و فاصله آن از دوش یا منابع آب بررسی شود و معمولاً استفاده از چراغهایی با مقاومت مناسب در برابر رطوبت ضرورت بیشتری دارد.
- برای پارکینگ، انبار و راهروهای نیمهباز، IP54 یا IP65 میتواند بسته به میزان گردوغبار و تماس با آب انتخاب مناسبی باشد.
- در حیاط، محوطه، نمای ساختمان و سایر فضاهای باز که چراغ در معرض باران و گردوغبار قرار میگیرد، معمولاً چراغ IP65 کاربرد گستردهای دارد.
- در محیطهایی که احتمال تماس شدیدتر یا غوطهوری موقت در آب وجود دارد، ممکن است استفاده از IP67 گزینه مناسبتری باشد.
هنگام خرید چراغ IP دار به چه نکاتی توجه کنیم؟
در زمان خرید چراغ IP دار ابتدا محیط نصب را بهدقت بررسی کنید. میزان رطوبت، گردوغبار، بارندگی و احتمال تماس مستقیم چراغ با آب تعیین میکند به چه درجه حفاظتی نیاز دارید. در کنار IP باید به ویژگیهای دیگری مانند توان مصرفی، شار نوری، زاویه پخش نور، دمای رنگ، کیفیت بدنه، ابعاد چراغ و شیوه نصب نیز توجه شود.
همچنین باید توجه داشت که IP تنها یکی از شاخصهای کیفیت چراغ است. داشتن درجه حفاظت بالا بهتنهایی تضمین نمیکند که یک چراغ از نظر کیفیت نور، طول عمر یا مصرف انرژی نیز بهترین انتخاب باشد.
در پروژههای حرفهای بهتر است تمام مشخصات فنی چراغ در کنار شرایط محل نصب بررسی شوند.
یکی دیگر از نکات مهم هنگام انتخاب چراغ IP دار، نحوه تست IP چراغ است. در بسیاری از مواقع، برندهای متفرقه در شرایط غیر استاندارد یا سهلانگارانه، اقدام به تست درجه حفاظت چراغ میکنند. در این حالت ممکن است چراغی با IP65 به بازار معرفی شود اما مقاومت واقعی آن به هیچ عنوان در اندازه IP65 نباشد. در استاندارد IEC، شرایط معینی برای نحوه تست IP چراغ تعیین شدهاست و هیچ تستی به جز آن مورد قبول نیست. راه حل این مشکل، انتخاب چراغ آی پی دار از برندهای معتبر است.
چراغهای IP دار اکووات
در پروژههایی که چراغ در معرض رطوبت، گردوغبار یا شرایط محیطی متغیر قرار دارد، انتخاب محصول متناسب با فضای نصب اهمیت زیادی دارد. اکووات همواره سعی کرده تا با تولید باکیفیتترین چراغهای آی پی دار، نیاز شما را از داشتن یک چراغ مناسب برای روشنایی فضای باز، روشنایی کارخانه و صنایع مختلف برطرف نماید.
در میان محصولات روشنایی میتوان بر اساس نوع پروژه و محل استفاده، چراغهای IP دار اکووات با درجات حفاظت مناسب نظیر IP65 و IP66 را همراه با 3 و 5 سال ضمانت تعویض بی قید و شرط بررسی و انتخاب کرد.
تمامی چراغهای آی پی دار اکووات تحت سختگیرانهترین شرایط مطابق با استانداردهای اروپایی مورد تست فنی قرار گرفتهاند تا از عدد واقعی آی پی آنها اطمینان حاصل شود.
پیش از خرید بهتر است مشخصات فنی هر محصول، بهخصوص درجه IP، توان، میزان روشنایی، ابعاد و شرایط نصب آن بررسی شود تا چراغ انتخابشده با نیاز پروژه هماهنگی کامل داشته باشد. کارشناسان اکووات نیز میتوانند بر اساس نوع فضا و شرایط محیطی، در انتخاب مدل مناسب به شما کمک کنند.
جمعبندی
درجه IP مشخص میکند یک چراغ تا چه اندازه در برابر ورود اجسام خارجی، گردوغبار و آب محافظت شده است. به همین دلیل شناخت تفاوت میان IP44، IP54، IP65 و IP67 میتواند از انتخاب اشتباه چراغ و کاهش طول عمر آن جلوگیری کند.
برای انتخاب چراغ آی پی دار مناسب، همیشه شرایط محل نصب را در نظر بگیرید. فضای داخلی خشک، حمام، پارکینگ، محوطه باز و محیط صنعتی هرکدام به سطح متفاوتی از حفاظت نیاز دارند. اگر برای پروژه خود به دنبال چراغ های ضد رطوبت و غبار هستید، میتوانید محصولات اکووات را بررسی کرده و با توجه به درجه حفاظت، مشخصات فنی و شرایط نصب، مناسبترین گزینه را انتخاب کنید.
برای مشاهده چراغهای IP دار اکووات و دریافت راهنمایی برای انتخاب محصول مناسب، با کارشناسان اکووات در ارتباط باشید.
سوالات متداول
IP65 به معنای حفاظت کامل در برابر گردوغبار و مقاومت در برابر پاشش آب است، اما به معنای امکان غوطهوری دائمی چراغ در آب نیست.
هر دو در برابر گردوغبار حفاظت بسیار بالایی دارند، اما IP67 سطح بیشتری از حفاظت در برابر آب ارائه میدهد و برای غوطهوری موقت تحت شرایط استاندارد طراحی شده است.
انتخاب دقیق به محل نصب بستگی دارد، اما IP65 یکی از درجات حفاظت پرکاربرد برای بسیاری از چراغهای فضای باز است.
خیر. IP باید متناسب با محیط انتخاب شود. استفاده از IP بسیار بالا در محیطی که نیازی به چنین سطح حفاظتی ندارد، لزوماً مزیت کاربردی ایجاد نمیکند.
درجه مناسب به محل نصب چراغ و میزان نزدیکی آن به دوش، وان و منابع آب بستگی دارد. هرچه احتمال تماس مستقیم با آب بیشتر باشد، باید از چراغی با درجه حفاظت بالاتر استفاده شود.
دیدگاهتان را بنویسید